1961
VIII Zawody Modeli Szybowców Zboczowych  -  Ustrzyki Dolne 8 - 9 VII 1961

Modele latające nad Bieszczadami

     

Ostatnie przygotowania przed startem w dolinę Ustrzyk

 

Zawody modeli szybowców zboczowych odbyły się w dniach 8-9 lipca br. w Ustrzykach Dolnych na zboczu Korolik leżącym naprzeciwko zbocza Żukowo, znanego jako siedziba w okresie międzywojennym szkoły szybowcowej Ustianowa. Zbocze Korolik zostało wybrane ze względu na kierunek wiatru.

W zawodach brały udział modele w dwóch konkurencjach. Kategoria modeli szybowców zboczowych niesterowanych, oraz kategoria modeli zdalnie sterowanych radiem (R/C). W pierwszej kategorii zgłoszonych zostało 34 zawodników z 11 aeroklubów. W drugiej - 10 zawodników z pięciu aeroklubów.

W pierwszym dniu zawodów start odbył się po południu w pomyślnych warunkach, przy wystarczająco silnym wietrze wiejącym na wschodzie zbocza Korolik, toteż i wyniki w tym dniu były lepsze.

 W drugim dniu zawodów, druga kolejka odbywała się na zboczu tym samym co i w poprzednim dniu, lecz słaby i o niezdecydowanym kierunku wiatr poważnie osłabił wyniki tej konkurencji. Trzeci start, ze względu na kierunek wiatru, przeniesiono na przeciwną, zachodnią stronę zbocza, jednak słaby powiew nie wpłynął na uzyskanie warunków zboczowych a kilka dobrych wyników osiągnięto raczej dzięki warunkom termicznym.(...)

Uczestnicy zawodów. Od prawej: T. Bryś, B. Spunda, A. Łabędzki i H. Grabowski.

W zawodach nagrodę zespołową puchar "Skrzydlatej Polski" zdobyła ekipa Aeroklubu Podkarpackiego (Krosno). Startując modelami niesterowanymi między innymi znanymi "Pegazami" których plany zamieszczono w 12 numerze "Modelarza" z 1956 r. (...)

Odczytanie wyników. Od prawej - kierownik zawodów Zb. Szuber i kierownik Wydziału Modelarstwa APRL - Z. Szajewski.

 

Ponadto można by się zastanowić, czy by zastosowanie ściągarki szybowcowej, umieszczonej na szczycie, nie ulżyłyby zawodnikom we wdrapywaniu się na zbocze z modelem. Koniec liny zaopatrzony w uchwyt (lub kilka) ściągałby zawodnik schodzący na dół po model. Zapuszczony silnik ściągarki i pracujący na małych obrotach, pomógłby modelarzowi trzymającemu się za uchwyt, wejść z modelem na górę. (...)

 

Wykorzystano:

Tekst Leszka Komudy z "Modelarza" 1961,

Tekst i zdjęcia Andrzeja Ziemińskiego ze "Skrzydlatej Polski" Nr 56 z 1961 r.

     

Klasa modeli niesterowanych:

1. Stanisław Guzik - Aer. Podkarpacki - 669 pkt.

2. Henryk Grabowski - Aer. Krakowski - 625 pkt.

3. Adam Wilk - Aer. Mielec - 560 pkt.

Klasa R/c:

1. Ludwik Zieliński - Aer. Gliwice - 707 pkt.

2. Andrzej Łabędzki - Aer. Poznański - 583 pkt.

3. Bogusław Spunda - Aer. W-wski - 282 pkt.

Klasyfikacja zespołowa:

1. Aeroklub Podkarpacki - 1278 pkt.

2. Aeroklub Wrocławski - 1228 pkt.

3. Aeroklub Poznański - 1158 pkt.

     
     
     

Krosno potęgą było i basta.

W modelach zboczowych chyba za przyczyną wielu wyśmienitych wzniesień w okolicy miasta i niezwykle atrakcyjnych nieco dalej, w Bieszczadach.

Do tego liczna grupa wyśmienitych modelarzy i atmosfery w klubie i wokół modelarstwa.

W "niesterowanych" wygrywa Stanisław Guzik, który już kilkakrotnie na zboczu zajmował wysokie lokaty. Wygrywa w doborowej stawce mimo swoich 16 lat. Później jeszcze wielokrotnie pozytywnie słychać będzie jego nazwisko w światku modelarskim.

Tadeusz Bryś jest siódmy a Kazimierz Kras dziewiąty. Daje to krośnieńskiej ekipie 1 miejsce w punktacji drużynowej.

Krośnianie startowali modelami Pegaz lub "pegazopodobnymi". To model zaprojektowany właśnie do lotów swobodnych na charakterystycznych zboczach Bieszczad i Beskidu Niskiego oraz dostosowany był do nowych przepisów obowiązujących w tej klasie.

Model projektował i prototyp oblatał M. Gazda. Później kolejne wersje zawierały drobne modyfikacje za sprawą Tadeusza Pelczarskiego i innych krośnieńskich modelarzy.

MODEL ten został zaprojektowany przez M. Gazdę w 1954 r., a ostatecznie przekonstruowany i dostosowany do nowego regulaminu przeze mnie, przed ostatnimi zawodami modeli szybowców zboczowych. Z modelami tej konstrukcji startowali modelarze z Krosna jako reprezentacja woj. rzeszowskiego, zajmując w punktacji zespołowej drugie miejsce.

Szybowiec zbudowany jest z sosny i sklejki, z użyciem balsy do wypełnienia przedniej części przejścia aerodynamicznego przy kadłubie i na konstrukcję statecznika kierunkowego wyposażonego w lotkę, (która okazała się zbyt duża).

Przednia część kadłuba jest konstrukcji wręgowej, zaś część tylną stanowi belka prostokątna sklejona z listew sosnowych i sklejki.

Tył kadłuba jest odejmowany. Komora balastowa mieści się w kadłubie przed dźwigarem. Skrzydła dzielone, osadzone na bagnetach duralowych o wymiarach 2 x 10 mm konstrukcji normalnej, posiadają keson z kartonu rysunkowego. Podobnie zbudowany jest statecznik poziomy. Zasadniczy profil skrzydła NACA 4409 przechodzi we wzniesionej części skrzydeł przez przejście aerodynamiczne w profil Gottingen 564. Zwichrzenie geome­tryczne 2°36'.Kadłub, skrzydła i statecznik poziomy kryte są cienkim papierem pakunkowym, statecznik kierunkowy - papierem japońskim. Całość cellonowana. Sam kadłub lakierowany na kolor srebrny.

Ciężary poszczególnych części modelu. Kadłub — 640 g, skrzydła – 380 g, statecznik poziomy — 70 g. statecznik kierunkowy z belką – 50 g.

Dane techniczne modelu:

długość modelu - l100 mm,

rozpiętość płata - 2020 mm,

głębokość płata - 210/160 mm,

powierzchnia płata    - 11,3 dcm2,

wydłużenie – 9,9

profil płata - NACA 4409, Gottingen 564,

rozp. statecznika poziomego - 750 mm,

pow. statecznika poziomego 10 dcm2,

głębokość stat. poziomego 135 mm,

profil statecznika poziomego G -145,

całkowita pow. nośna - 51,3 dcm2,

ciężar modelu - l140 g,

obciążenie   powierzchni nośnej – 22,2 g/dcm2.

TADEUSZ PELCZARSKI

Krosno

"Skrzydlata Polska" Nr 56 z 1961 r.

 

Krośnieńskie Stowarzyszenie Modelarzy Lotniczych

ul. Żwirki i Wigury 9, 38-400 Krosno

modelarze.krosno@interia.pl

tel. 603 178 184