1960  
Model szybowca kl A-2 Tadeusza Jurczyka  

   

Model ten posiada oryginalną i estetyczną konstrukcję i charakteryzuje się dobrymi własnościami lotnymi. Podniesiona belka kadłuba ma do spełnienia dwa zadania: chronić statecznik poziomy przy lądowaniu i eliminować wpływy aerodynamiczne skrzydła na statecznik.

Model przeszedł szereg przekonstruowań, a jego ostatnia konstrukcja wykazuje dobre własności aerodynamiczne, poprawny lot na holu, skuteczne gaszenie pompy i małe opadanie. Dla przykładu podaję wyniki osiągnięte tym modelem przy oblatywaniu w listopadzie 1959 r. (180, 180, 180, 141, 180, 165, 177, 170, 165 sek).

Opis  konstrukcji

Kadłub modelu stanowi belka sklejona z listew sosnowych oklejonych w przedniej części drewnem lipowym, w tylnej balsą. Wewnątrz kadłub wykrzyżowany jest listewkami balsowymi, co bardzo usztywnia konstrukcję. W części przedniej zamocowany jest bagnet duralowy 2X6 mm dla zamocowania skrzydła, a od spodu przyklejona jest płoza ze sklejki 2 mm. Zaczep do holu przynitowany jest asymetrycznie pod skrzydłem. Ołów wyważający w dziobie kadłuba.

Statecznik kierunkowy wykonany jest całkowicie z balsy i naklejony na belkę kadłuba. Mały ster kierunkowy służy do korygowania lotu ślizgowego.

Skrzydło wykonane jako dzielone, konstrukcji klasycznej z podwójnym wzniosem. Żeberka wykonane ze sklejki l mm, dwa dźwigary i listwa spływu sosnowe. Jedynie listwa natarcia wykonana jest z balsy. Pokrycie papierem japońskim kilkakrotnie cellonowanym. Na listwie natarcia naklejone są dwie nitki stanowiące turbulatory.

Statecznik poziomy wykonany jest z balsy, jedynie dwa dźwigary z sosny. Konstrukcja statecznika klasyczna. Statecznik zamocowany jest obrotowo na dwóch dźwigienkach ściąganych sprężyną do położenia 30o. Oklejony papierem japońskim.

T. P.

 

 

Charakterystyka modelu

Powierzchnia płata 27,4 dm2

Powierzchnia stateczn. poz. 5,6 dm2

Wydłużenie płata 12,7

Wydłużenie statecznika poziom.   5,6

Ciężar płata 185 G

Ciężar statecznika poziom. 20 G

Ciężar  kadłuba   215   G

Profil płata i statecznika poziomego MYA-123

Obciążenie 12,7 G/dcm3.

 

   

Oryginalna konstrukcja modelu zaprojektowana i wykonana przez Tadeusza Jurczyka znalazła wielu naśladowców, którzy na różne sposoby eksperymentowali z położeniem statecznika poziomego. Według wiarygodnych wspomnień autora, model latał bardzo poprawnie przysparzając mu wielu przyjemnych wrażeń i dobrych lokat na zawodach. Wtedy Tadeusz był przekonany, że korzyści wynikające z położenia statecznika poza strefą zawirowań płata są większe od strat wynikających ze zwiększonego oporu kadłuba.

Nie jest ważne, czy Tadeusz Jurczyk jako pierwszy w Polsce (a może i na świecie) zastosował owo rozwiązanie konstrukcyjne, czy jest jego wynalazcą. Ważne są efekty pracy koncepcyjnej, otwarcie na nowatorskie rozwiązania, które stanowią o klasie modelarza.

Tekst i rysunek zostały zamieszczone w Modelarzu z 1960 r. Fotografie modelu TJ-27 ze zbiorów Tadeusza Jurczyka.

(ak)

   

Krośnieńskie Stowarzyszenie Modelarzy Lotniczych

ul. Żwirki i Wigury 9, 38-400 Krosno

modelarze.krosno@interia.pl

tel. 603 178 184