1946
 Zawodnik z Iwonicza na pierwszych w powojennej Polsce Zawodach Modeli Latających w Warszawie

     

"Skrzydła i Motor" z 16 - 23.06.1946 r.

 

Fotografia ze zbiorów w Kronice Aeroklubu Podkarpackiego

 

Notatka i fotografia zamieszczone zostały na pierwszej stronie pierwszego numeru Tygodnika Lotniczego "Skrzydła i Motor" z 16 - 23 czerwca 1946 r.

Wzmianka dotyczy pierwszych w powojennej Polsce Zawodów Modeli Latających w Warszawie. Warto wspomnieć, że pierwsze w Polsce zawody modelarskie odbyły się 20 lat wcześniej, w 1926 r na lotnisku mokotowskim (starym).

Na fotografii nieznany nam "ZAWODNIK Z IWONICZA" z modelem klasy A "Orlątko", najbardziej popularnym w tamtym okresie, gdyż wydano w całej Polsce plan jedynie tego jednego szybowca "wolnolatającego".

Czy na następnych fotografiach w Kronice Aeroklubu Podkarpackiego jest ten zawodnik, którego zdjęcie umieszczono w gazecie ? Kim on był ?

Mało prawdopodobne, aby zamieszczona w „Skrzydła i Motor” fotografia pochodziła w warszawskich zawodów na lotnisku Mokotowskim.

Perspektywa fotografii wskazuje, że modelarz i widzowie stoją na wzgórzu. Na odległym planie w dolinie pola uprawne. Takie ukształtowanie terenu w okolicach lotniska Mokotowskiego nie występowało.

Uważam, że fotografia została wykonana w okolicach Iwonicza (lub bardziej Iwonicza Zdroju). Być może została ona przekazana do wykorzystania redaktorowi „Skrzydła i Motor”, a ten zamieścił dołączając do informacji o zawodach w Warszawie. Praktyka stosowana w dziennikarstwie nawet obecnie, przy znacznie większych możliwościach kontaktu i przesyłania informacji. I współcześnie nie jest to traktowane jako „nierzetelność dziennikarska”.

Pewne jest, że drużyna (lub jeden zawodnik) z Iwonicza uczestniczył w tych pierwszych powojennych zawodach modelarskich. Iwonickie środowisko modelarskie było wówczas prężne i aktywne na tyle, że nawet wyprawa do odległej Warszawy była bardzo prawdopodobna. A fotografię wykonaną wcześniej w czasie lotów w Iwoniczu ktoś z ekipy przekazał po prostu dziennikarzowi do wykorzystania.

Może też być, że żaden zawodnik z Iwonicza nie startował w tych zawodach, a fotografię zamieszczono, bo odpowiadała pod względem tematycznym i estetycznym.

W Kronice Aeroklubu Podkarpackiego, która znajduje się w zbiorach Izby Pamięci Klubu Seniorów Lotnictwa jest kilka fotografii o podobnym do wydrukowanej charakterze i w podobnym klimacie. Nawet układ postaci jest podobny, modelarz przygotowany do startu i widzowie, dzieci, ładne dziewczyny i dorośli. I model „Orlątko”. Takie właśnie klejone były w iwonickiej modelarni.

Modelarz trzyma model na obu zdjęciach w charakterystyczny sposób, który z modelarskiego punktu widzenia jest nieprawidłowy. Więc obaj zawodnicy nabyli te same nawyki prawdopodobnie od swojego instruktora.

Ponad wszelką wątpliwość fotografia wydrukowana w „Skrzydła i Motor” i fotografie ze zbiorów KKSL przedstawiają osoby z tego samego środowiska i bardzo prawdopodobnie wykonane były w tym samym czasie.

Zaryzykuję stwierdzenie, że zamieszczone w „Skrzydła i Motor” zdjęcie i zdjęcia archiwowane w Kronice Aeroklubu Podkarpackiego wykonane były na wzgórzu Żabie na południowy zachód od Iwonicza Zdroju. Tam właśnie najczęściej latali „patyczarze” z Iwonicza przy szerokiej widowni w niedzielne południe, o czym dowiedziałem się od mieszkańca Iwonicza wiele lat wcześniej, a skojarzyłem ze zdjęciami oglądając je po raz pierwszy. Że loty uwiecznione na fotografiach wykonane były w niedzielę świadczą choćby odświętne stroje widzów i samych modelarzy. Ponadto, tylko w niedzielę społeczność wiejska mogła poświęcić czas dla rozrywki, w niedzielę w południe „po mszy”.

Adam Kopacz

 

Krośnieńskie Stowarzyszenie Modelarzy Lotniczych

ul. Żwirki i Wigury 9, 38-400 Krosno

modelarze.krosno@interia.pl

tel. 603 178 184